12. اثر شكست بالقوه
(potential ffects of failure)
:
اثرات بالقوه ناشي از بروز خطا عبارتست از اثزات حالات خطا بر مشتري ، به بيان
ساده اثر خطا عارضه اي كه مشتري بواسطه بروز آن خطا دجار آن مي شود . لذا در
شرح اثرات ، به بيان عورض و مسائلي كهه مشتري بدليل بروز خطا آن را تجربه مي
كند مي پردازيم.
توجه نماييد كه منظور ا مشتزي ، همواره مي تواند مشري نهايي يا مصرف كننده
نهايي محصول (خودرو ) ، توليد كننده يا منتاژ كننده در واحد توليدي بعدي يا
توليد كننده يا مونتاژ كننده داخلي (
در همان واحد توليد ي / طراحي ) باشد بايد توجه داشت كه اثر بالقوه خطا در
DFMEA
، اثرات عملكرد اجزا يا قطعات ع زير مجموعه هاي مونتاژي و كل سيستم مي باشد كه
به واسطه ضعف در طراحي ايجاد شده اند . در حالي كه در
PFMEA
اثرات بالقوه خطا از ديدگاه عملكرد آنها به واسطه طراحي مورد نظر نمي
باشد بلكه اثرات بالقوه خطا متاثر از مشكلات موجود در فرآيند ايجاد مي شوند
البته در بعضي مواقع شكست هايي كه در فرآيند به طراحي محصول ارتباط دارند نيز
مي تواند بازخوري جهت بازنگري در
DFMEA
باشد .
به همين جهت نيز حذف يا كاهش اثر خطا در
DFMEA
صرفا از طريق تغيير در طراحي امكان پذير خواهد بود فرض غالب در
PFMEA
آن است كه محصول همان گونه كه طراحي شده است نيازها و مقاصد طراحي را برآورده
خواهد نمود . در صورتي كه همين امر در
DFMEA
مورد ترديد و بررسي قرار مي گيرد. هر چند كه مي توان در
PFMEA
خطاهاي ناشي از ضعف طراحي را مورد توجه قرار داد، اما پرداختن به آن الزامي نمي
باشد . به بيان ديگر در
PFMEA
، حذف ضعف هاي موجود در فرايند توليد از طريق انجام تغييرات طراحي
صورت نمي پذيرد و همچنين در
DFMEA
به منظور جبران ضعف هاي طراحي ، بر كنترل فرايند اتكا نمي گردد، در عين حال
محدوديت هاي تكنولوژي فرايند ساخت و فرايند مونتاژ در
DFMEA
در نظر گرفته مي شود ، محدوديت هاي نظير محدوديت در
پرداخت سطوح ، محدوديت هاي طراحي قالب ، محدوديت در فضاي
مونتاژ ، محدوديت در فضاي كار ابزار (در مرحله مونتاژ يا دمونتاژ ) ، محدوديت
در ايجاد سختي در فولاد ، عملكرد يا قابليت فرآيند توليد و...
به طور كلي در
FMEA
هر خطا ممكن است منشا بروز اثرات گوناگوني باشد يا بالعكس ممكن است خطاهاي
گوناگون داراي اثرات يكسان باشند .
جهت شناسايي اثر شكست مي توان موارد زير را بررسي نمود :
الف : مدارك مربوط به شكايات مشتريان
ب : مدارك مربوط به ضمانت نامه كالا
ج : اطلاعات مربوط به ارائه خدمات پس از فروش
د : تجزيه و تحليل شكست هاي محصولات مشابه
نمونه هايي از اثرات خطا در جدول شماره 2 آورده شه است .
جدول (2) اثرات شكست هاي بالقوه
|
1. زبري
|
5. حركت بيش از اندازه
|
9. ظاهر و جلوه نامناسب داشتن
|
|
2. سر و صدا
|
6. چسبيدن قطعه به نري يا مادگي
|
10. بوي نامطبوع
|
|
3. مكش هوا
|
7. كنترل غير قابل پيش بيني و نامنظم
|
11. به خطر انداختن اپراتور توليد يا مونتاژ
|
|
4. فشار بيش از حد
|
8. عمل نكردن مكانيزم مربوطه
|
12. قطع و وصل شدن
|
13. شدت
( SEVERITY )
:
شدت نشانگر،جدي بودن اثر شكست بالقوه است و ارتباط مستقيمي بين اثر و شدت وجود
دارد به عنوان مثال اگر اثر شكست مهم باشد مانند خطرات جاني، نقض مقررات دولتي
و شدت بالاتر خواهد بود و بالعكس اگر تاثير جزئي باشد ، شدت پايين خواهد بود.
شدت از نقطه نظر طرح سيستم ، سيستم هاي ديگر ، محصول ، مشتري يا قوانين دولتي
مورد توجه قرار مي گيرد براي ارزيابي شدت اثر معمولا از جداولي كه از قبل تهيه
شده است به عنوان معيار استفاده مي شود و اين معيار ارتباط سازمان را با مشتري
يا قوانين دولتي نشان مي دهد نمونه اي از معيارهاي ارزيابي شدت در جدول شماره 3
و پيوست 1 آورده شده است .
جدول شماره (3) معيارهاي پيشنهادي براي ارزيابي شدت در
DFMEA
|
اثر
|
معيار شدت تاثير
|
رتبه
|
ملاحظات
|
|
خطرناك بدون هشدار
|
ممكن است براي اپراتور ماشين يا دستگاه خطر داشته باشد. وقتي كه بدون
هشدار قبلي حالت خرابي بر عملكرد ايمن خودرو اثر مي گذارد و يا مقررات
دولتي را نقض مي كند .
|
10
|
چنانچه ارزيابي وسط دو رقم قرار گرفت درجه تاثيري كه شديدتر باشد بايد
انتخاب گردد .
|
|
خطرناك با هشدار
|
ممكن است براي اپراتور ماشين يا دستگاه خطر داشته باشد. وقتي كه بدون
هشدار قبلي حالت خرابي بر عملكرد ايمن خودرو اثر مي گذارد و يا مقررات
دولتي را نقض مي كند .
|
9
|
چنانچه گروه انجام دادن بررسي عوامل شكست نتوانسته با يكديگر توافق كنند
مي توانند از ضوابط
|
|
خيلي زياد
|
اختلال عمده در خط ايجاد مي كند . 100% محصولات ممكن است اسقاط شود .
خودكار نخواهد كرد مشتري خيلي ناراضي است .
|
8
|
زير استفاده كنند .
|
|
زياد
|
اختلال جزئي در ط ايجاد مي كند . محصول ممكن است لازم به جداسازي شود و
بخشي از آن اسقاط شود . خودرو كار مي كند ولي با عملكرد نامطلوب ، مشتري
خيلي ناراضي است .
|
7
|
1. اگر دو رقم در كنار يكديگر باشند ، بايد از ميانگين آن استفاده نمود .
2. چنانچه فاصله بين ارقام
|
|
متوسط
|
اختلال جزي در خط ايجاد مي كند . بخشي از محصول ممكن است بدون جداسازي
اسقاط شود . ( خودرو كار مي كند ولي راحتي لازم را ندارد و مشتري ناراضي
است )
|
6
|
انتخابي وجود دارد بايد بحث ادامه پيدا كند تا توافق حاصل شود .
|
|
كم
|
اختلال جزي در خط ايجاد مي كند . 100% محصولات ممكن است لازم به دوباره
كاري شود. ( خودرو كار مي كند ولي راحتي مطلوب را ندارد و مشتري تا
اندازه اي ناراضي است )
|
5
|
|
|
خيلي كم
|
اختلال جزئي در خط ايجاد مي كند ، محصول ممكن است لازم به جداسازي شود و
برخي اسقاط شوند . صدا مي دهد ، لق مي خورد . اكثر مشتريان عيب را متوجه
مي شوند . ( حدود 75 % )
|
4
|
|
|
جزئي
|
اختلال جزئي در خط ايجاد مي كند . بخشي از محصول ممكن است خارج از
ايستگاه دوباره كاري شود . صدا مي دهد ، لق مي خورد ، صيقلي نمي باشد .
متوسط مشتريان عيب را متوجه مي شوند . ( حدود 50 % )
|
3
|
|
|
خيلي جزئي
|
اختلال جزئي در خط ايجاد مي كند . بخشي از محصول ممكن است در ايستگاه
دوباره كاري شود . صدا مي دهد ، لق مي خورد ، صيقلي نمي باشد .قليلي از
مشتريان عيب را متوجه مي شوند . ( حدود 25 % )
|
2
|
|
|
بدون اثر
|
بدون اثر قابل تشخيص
|
1
|
|
يادآوري :
1. تيم
FMEA
بايد بر روي يك سيستم امتياز دهي و معيار ارزيابي ثابت توافق داشته باشد حتي
اگر براي تجزيه و تحليل كليه محصولات اصلاح شده باشد .
2. تغيير در معيار ارزش دهي رتبه 9 و 10 توصيه نشده است .
جدول پيوست (1) : معيارهاي پيشنهادي براي ارزيابي شدت در
PFMEA
|
رتبه
|
معيار اثر شكست
نتايج اين رتبه بندي وقتي كه نتايج يك حالت شكست بالقوه در يك مشتري
نهايي و يا خرابي ادوات ساخت و مونتاژ مشتري نهايي بايد هميشه اول مورد
توجه قرار گيرد . اگر دو نمره انتخاب شود نمره بالاتر بايد براي شدت
اثرات درنظر گرفته شود .
( اثر بر مشتري نهايي )
|
معيار اثر شكست
نتايج اين رتبه بندي وقتيكه يك حالت شكست بالقوه به وجود مي آيد براي
مشتري نهايي ، يا خرابي ماشين آلات و ادوات مونتاژ و ساخت مشتري نهايي
هميشه بايد در مرحله اول مورد توجه قرار گيرد اگر دو نمره در نظر گرفته
شود نمره شدت بالاتر در نظر گرفته مي شود .
( اثر بر روي اپراتور ساخت / مونتاژ )
|
اثر
|
|
10
|
شدت اثر خيلي بالا وقتي كه حالت شكست بالقوه بدون هشدار قبلي بر عملكرد
ايمن خودرو اثر مي گذارد و يا مقررات دولتي را نقض مي كند .
|
يا ممكن است بدون هشدار قبلي براي اپراتور
( ماشين يا مونتاژ ) خطر داشته باشد .
|
خطرناك بدون هشدار
|
|
9
|
شدت اثر خيلي بالا وقتي كه با هشدار قبلي حالت شكست بالقوه ( خرابي ) بر
عملكرد ايمن خودرو اثر مي گذارد و يا مقررات دولتي را نقض مي كند .
|
يا ممكن است با هشدار قبلي براي اپراتور
( ماشين يا مونتاژ ) خطر داشته باشد .
|
خطرناك با هشدار
|
|
8
|
خودكار / كار نخواهد كرد ( وظيفه اصلي انجام نمي شود )
|
يا 100% قطعات ممكن است اسقاط شوند ، در قسمت تعمير در مدت بيشتر از يك
ساعت بازسازي انجام شده باشد .
|
خيلي زياد
|
|
7
|
خودرو / قطعه كار مي كند ولي با عملكرد نامطلوب ، مشتري خيلي ناراضي است
.
|
يا كمتر از 100% قطعات ممكن است جاسازي و اسقاط شوند ، يا خودرو يا قطعه
در قسمت تعمير در مدت زماني نيم تا يك ساعت بازسازي شود .
|
زياد
|
|
6
|
خودرو / قطعه كار مي كند ولي قطعات عملكرد مناسبي
ندارند ، مشتري ناراضي است .
|
يا كمتر از 100% قطعات ممكن است اسقاط شوند بدون جداسازي يا خودرو / قطعه
در زماني كمتر از نيم ساعت در بخش تعميرات تعمير شود .
|
متوسط
|
|
5
|
خودرو / قطعه كار مي كند اما راحتي كاربرد آن در يك سطح پايين تر از
عملكرد تامين مي گردد .
|
يا 100% قطعات ممكن است دوباره كاري شود يا خودرو / قطعه خارج از خط (
اما نه در بخش تعميرات ) تعمير شود .
|
كم
|
|
4
|
صدا مي دهد ، لق مي خورد ، صيقل نمي باشد اكثر مشتريان عيب را متوجه مي
شوند ( بيش از 75% )
|
يا محصولات ممكن است جاسازي شده و بدون اسقاط شدن كمتر از 100% نياز به
دوباره كاري داشته باشد .
|
خيلي كم
|
|
3
|
صدا مي دهد ، لق مي خورد ، صيقل نمي باشد ، 50 % مشتريان عيب را متوجه مي
شوند .
|
كمتر از 100% قطعات ممكن است نياز به دوباره كاري داشته باشند ، بدون
اسقاط به صورت
on-line
اما خارج از ايستگاه
|
جزئي
|
|
2
|
صدا مي دهد ، لق مي خورد ، صيقل نمي باشد ، كمتر از 25 % مشتريان عيب را
متوجه مي شوند .
|
كمتر از 100% قطعات ممكن است دوباره كاري شوند ، بدون اسقاط ، به صورت
on-line
اما در داخل ايستگاه
|
خيلي جزئي
|
|
1
|
بدون اثر قابل تشخيص
|
بدون اثر يا كم اهميت براي عمليات يا اپراتور
|
بدون اثر
|
جدول شركت سازه گستر براي ارزيابي شدت اثر در
PFMEA
|
|
شركت سازه گستر سايپا
|
جدول پيشنهادي شدت
|
شماره بازنگري :
00
|
|
شدت
|
سازمان
|
مشتري
|
مصرف كننده
|
|
10
|
ممكن است بدون هشدار قبلي خطرات جانبي براي اپراتور ماشين يا مونتاژ
سازمان داشته باشد .
|
ممكن است اپراتور خط مونتاژ مشتري را بون هشدار به خطر اندازد .
|
وقتي يك حالت خرابي بدون هشدار روي عملكرد ايمني خودرو اثر بگذارد و يا
منجر به عدم رعايت قوانين و مقررات دولتي شود .
|
|
9
|
ممكن است اپراتور ماشين يا مونتاژ سازمان با هشدار قبلي به خطر اندازد .
|
ممكن است اپراتور خط مونتاژ مشتري را با هشدار قبلي به خطر اندازد .
|
وقتي يك حالت خرابي با هشدار قبلي روي عملكرد ايمني خودرو اثر بگذارد و
يا منجر به عدم رعايت قوانين و مقررات دولتي شود .
|
|
8
|
100% محصول نهايي بدون امكان بازكاري اسقاط شود .
|
عدم مونتاژ يا عدم عملكرد محصول در خط مشتري
|
اخلال در عملكرد اصلي خودرو ايجاد شود عملكرد اصي خودرو از بين مي رود .
|
|
7
|
100% محصول نهايي نياز به بازكاري دارد و بخشي از آن پس از بازكاري اسقاط
مي شود . هزينه خرابي محصول نيمه ساخته بيشتر از 30% قيمت تمام شده محصول
نهايي باشد .
|
اختلال در خط توليد مشتري
|
اجزاء خودرو با عملكرد نا مناسب كار مي كند و مصرف كننده ناراضي است .
|
|
6
|
100% محصول نهايي جهت استفاده نياز به بازكاري دارد كه تماما پس از
بازكاري قابل استفاده است و يا هزينه خرابي محصول نيمه ساخته بين 20 تا
30% قيمت تمام شده محصول نهايي باشد .
|
-
|
اجزاء خودرو با عملكرد نامناسب كار مي كند و برخي از مشتريان ناراضي اند
.
|
|
5
|
هزينه خرابي محصول نيمه ساخته بين 15 تا 20% قيمت تمام شده محصول نهايي
باشد .
|
-
|
-
|
|
4
|
هزينه خرابي محصول نيمه ساخته بين 10 تا 15% قيمت تمام شده محصول نهايي
باشد .
|
-
|
-
|
|
3
|
هزينه خرابي محصول نيمه ساخته بين 5 تا 10% قيمت تمام شده محصول نهايي
باشد.
|
-
|
-
|
|
2
|
هزينه خرابي محصول نيمه ساخته كمتر از 5% قيمت تمام شده محصول نهايي باشد
.
|
-
|
-
|
|
1
|
بدون اثر يا اثر بسيار ناچيز بر عمليات توليدي دارد .
|
-
|
-
|
