سازمانهايي كه به دنبال كسب گواهينامه در سيستمهاي مختلف مديريتي باشند، بايد اين امر را از طريق يكي از شركتهاي خصوصي (به دليل اطمينان از استقلال فرآيند صدور گواهينامه) كه تأييديه صدور گواهينامه را دارند انجام دهند. در اين مطلب به تشريح ماهيت اين شركتها و روال اعتباردهي آنها ميپردازيم.
مراجع اعتباردهي (Accreditation Body)
هر كشوري يك يا چند سازمان اعتباردهنده دارد كه چون فقط جنبه نظارتي دارند، اغلب يك سازمان دولتي و يا مرتبط با اداره استاندارد آن كشور هستند، همچنين يك سازمان بينالمللي نيز براي اين كار تشكيل شده است. در زير به تعدادي از اين ABها اشاره ميكنيم:
1. IAF (International Accreditation Forum) مجمع بينالمللي اعتباردهي
2. RAB (Registrar Accreditation Board) هيئت ثبتكننده اعتباردهي آمريكا
3. DAR (Deutscher Akkreditierungs Rat) سازمان اعتباردهي آلمان
4. TGA (Tragergemeinschagt fur Akkreditierung) انجمن آلماني اعتباردهي
5. UKAS (The United Kingdom Accreditation System) سامانه اعتباردهي پادشاهي انگلستان
6. SINCERT (Sistema Nazionale per l’Accreditamento degli Organismi di Certificazione) سامانه ملي اعتباردهي شركتهاي گواهيدهنده ايتاليا
7. IAS (Iran Accreditation System) سامانه اعتباردهي ايران
شركتهاي گواهيدهنده (Certification Body)
شركتهاي CB براي كسب مجوز فعاليت صدور گواهينامه، حداقل بايد مورد تأييد AB كشور خود باشد. ولي بنا به راهبردهاي مديريت خود، ميتوانند با گرفتن تأييد از ABهاي كشورهاي معتبر ديگر، فعاليت خود را بصورت بينالمللي ادامه دهند. اين تأييديه با توجه به دانش موجود در اين شركتها و صلاحيتهاي مميزان آنها، در زمينه سيستمهاي مختلف مديريتي به آنها اعطا ميشود.
سازمانهاي توليدي و خدماتي براي دريافت گواهينامه يك يا چند استاندارد، پس از پيادهسازي و اجراي الزامات آنها، ابتدا بايد صلاحيت شركتهاي CB را بررسي كرده، سپس درخواست مميزي نمايند. شركت CB نيز با توجه به دامنه كاري، تعداد كاركنان، محل، اندازه و نوع توليدات سازمان، يك تيم مميزي را براي انجام مميزي ميفرستد. در انتهاي مميزي و درصورت تشخيص سرمميز، آن سازمان موفق به كسب گواهينامه خواهد شد. در گواهينامه دريافتي، نام و آدرس سازمان، دامنه كاربرد سيستم و تاريخ اعتبار ذكر ميشود. سازمان يك آرم گواهينامه دريافت خواهد كرد كه اين آرم تركيبي از نام شركت گواهيدهنده، نوع گواهينامه و بعضاً شماره تأييديه ميباشد كه اين مورد در تبليغات سازمانها مشهود است.
در حال حاضر هيچ شركت CB صددرصد ايراني وجود ندارد، اما شركتهاي بينالمللي كه در ايران شعبه و يا دفتر منطقهاي دارند به حدود 40 عدد ميرسند. در زير تعدادي از شركتهاي معتبرتر را كه در ايران فعاليت دارند، معرفي ميكنيم:
1. TUVNORD (Technischer ÜberwachungsVerein) انجمن بازرسي فني ناحيه شمال (آلمان)
2. DNV (Det Norske Veritas) شركت بازرسي فني شمال (نروژ)
3. DQS (Deutsche gesellschaft für Qualitäts Systems) شركت آلماني سيستمهاي كيفيت (آلمان)
4. URS (United Registrar of Systems) شركت ثبتكننده سيستمها (انگلستان)
5. IMQ (Istituto Italiano del Marchio di Qualità) مؤسسه ايتاليايي نشان كيفيت (ايتاليا)
6. BVQI (Bureau Veritas Quality International) اداره بينالمللي ارزيابي كيفيت (فرانسه)
7. SGS (Société Générale de Surveillance) مجمع عمومي بازرسي (سوييس)